{"id":3637,"date":"2026-10-04T03:03:52","date_gmt":"2026-10-04T01:03:52","guid":{"rendered":"https:\/\/csibv.com\/iso-14644-1-standaarden-en-classificatie\/"},"modified":"2026-10-04T03:03:55","modified_gmt":"2026-10-04T01:03:55","slug":"iso-14644-1-standaarden-en-classificatie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/csibv.com\/en\/iso-14644-1-standaarden-en-classificatie\/","title":{"rendered":"ISO 14644 en ISO 14644-1 uitgelegd voor cleanrooms"},"content":{"rendered":"

ISO 14644<\/h1>\n

ISO 14644 is de internationale normreeks voor cleanrooms en andere gecontroleerde omgevingen. Wie zoekt op ISO 14644 bedoelt meestal ISO 14644-1 of EN ISO 14644-1: de norm voor classificatie van luchtzuiverheid op basis van de concentratie zwevende deeltjes. Voor een cleanroomproject is dat het technische startpunt. De vereiste klasse heeft namelijk direct invloed op ontwerpkeuzes, meetstrategie, monitoring en beheer, en op wat een cleanroom bouwen kost.<\/p>\n

Wat deze normreeks regelt<\/h2>\n

ISO 14644-1: classificatie van luchtzuiverheid<\/h3>\n

ISO 14644-1 beschrijft hoe de luchtzuiverheid van cleanrooms, clean zones en separative devices wordt geclassificeerd op basis van het aantal deeltjes in de lucht. De norm kijkt daarbij naar relevante drempelgroottes tussen 0,1 \u00b5m en 5 \u00b5m. De uitkomst is een ISO-klasse, waarbij een lagere klasse een schonere omgeving betekent. Meer achtergrond leest u in onze ISO 14644-1 cleanroomclassificatie<\/a>.<\/p>\n

De classificatie wordt vastgesteld met lichtverstrooiende deeltjesmeters, ook bekend als light-scattering airborne particle counters. Er wordt gemeten op vooraf bepaalde bemonsteringslocaties en onder een vastgelegde gebruikstoestand, bijvoorbeeld at rest of operationeel. Daarmee is ISO 14644-1 niet alleen een lijst met klassen, maar ook een kader voor aantoonbare en reproduceerbare classificatie. Hoe u metingen opzet en duidt leest u bij partikelmetingen in cleanrooms<\/a>.<\/p>\n

Wat ISO 14644-1 niet bepaalt<\/h3>\n

De norm zegt niet alles over contaminatie. ISO 14644-1 classificeert geen microbiologische, chemische, radiologische of andere inhoudelijke eigenschappen van deeltjes. Ook deeltjes kleiner dan 0,1 \u00b5m vallen buiten deze specifieke classificatie, terwijl grotere deeltjes boven 5 \u00b5m apart kunnen worden beoordeeld. Voor oppervlaktereinheid, monitoring, testmethoden en andere risico’s zijn daarom aanvullende normdelen en sectorspecifieke eisen nodig, zoals GMP waar dat van toepassing is.<\/p>\n

Belangrijkste delen van de ISO 14644-reeks<\/h2>\n

Voor de praktijk is het zinvol om niet alleen naar ISO 14644-1 te kijken. De normreeks bestaat uit meerdere delen die samen ontwerp, verificatie en beheer van een gecontroleerde omgeving ondersteunen.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
Normdeel<\/th>\nFocus<\/th>\nWanneer relevant<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
ISO 14644-1<\/td>\nClassificatie van luchtzuiverheid op basis van deeltjesconcentratie<\/td>\nBij het vastleggen van de vereiste ISO-klasse<\/td>\n<\/tr>\n
ISO 14644-2<\/td>\nMonitoring om prestaties van de cleanroom aantoonbaar te houden<\/td>\nBij periodieke controle en ongoing compliance<\/td>\n<\/tr>\n
ISO 14644-3:2019<\/td>\nTestmethoden voor cleanrooms en clean zones<\/td>\nBij kwalificatie, verificatie en herbeoordeling<\/td>\n<\/tr>\n
ISO 14644-7<\/td>\nSeparative devices zoals isolatoren en vergelijkbare systemen<\/td>\nAls product of proces in een afgescheiden omgeving plaatsvindt<\/td>\n<\/tr>\n
ISO 14644-9<\/td>\nClassificatie van oppervlaktereinheid door deeltjes<\/td>\nWanneer luchtkwaliteit alleen niet voldoende is<\/td>\n<\/tr>\n
ISO 14644-14<\/td>\nGeschiktheid van equipment op basis van luchtgedragen deeltjes<\/td>\nBij integratie van machines in de cleanroom<\/td>\n<\/tr>\n
ISO 14644-16<\/td>\nEnergie-effici\u00ebntie in cleanrooms en separative devices<\/td>\nBij optimalisatie van prestaties en exploitatiekosten<\/td>\n<\/tr>\n
ISO 14644-17<\/td>\nToepassingen rond particle deposition rate<\/td>\nBij processen waar neerslag op product of oppervlak kritisch is<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Aanvullend op deze delen is het bij ISO 14644-3 nuttig om de hersteltijd van een ruimte te toetsen; zie hersteltijd meten<\/a>.<\/p>\n

Wat ISO 14644 betekent voor ontwerp en beheer<\/h2>\n

De norm schrijft geen vast bouwsysteem voor, maar zet wel harde randvoorwaarden voor het cleanroomconcept. Daarom begint een goed project niet bij wanden of plafonds, maar bij procesrisico, bij welke ISO- of GMP-klasse u nodig heeft<\/a> en bij de gebruikssituatie. In de praktijk betekent dit meestal het volgende:<\/p>\n